Leiderschapsontwikkeling: hoe je als manager groeit

Toen ik net manager was, dacht ik dat leiderschap iets was dat je wist of niet wist. Jaren later begrijp ik dat leiderschap ontwikkeling is: een doorlopend proces van leren, reflecteren, en groeien.

Leiderschapsontwikkeling stopt nooit. Ook leiders met decades aan ervaring kunnen blijven groeien. Het geheim is niet om perfect te zijn, maar om altijd te willen leren.

Dit artikel gaat over: Management

Wat leiderschapsontwikkeling werkelijk betekent

Leiderschapsontwikkeling gaat over het ontwikkelen van leiderschapsvaardigheden, maar ook over het ontwikkelen van zelfkennis. Wie je bent als leider is net zo belangrijk als wat je doet.

Vaak denken we bij leiderschapsontwikkeling aan trainingen, cursussen, boeken. Dit kan waardevol zijn, maar het echte leren gebeurt in de praktijk, in de dagelijkse interactions met je team.

Wat ik heb geleerd: leiderschapsontwikkeling begint met de bereidheid om naar jezelf te kijken. Niet om jezelf af te kraken, maar om te zien waar je kunt groeien. Zelfkennis is de basis voor effectief leiderschap.

Leiderschapsontwikkeling door feedback

Een van de krachtigste manieren om te groeien als leider is door feedback te ontvangen. Dit is makkelijker gezegd dan gedaan.

Feedback vragen aan je team is spannend. Je weet niet wat je zult horen. Toch is het noodzakelijk voor leiderschapsontwikkeling. Zonder feedback blijf je in het duister over hoe je overkomt.

Wat ik heb geleerd: vraag om specifieke feedback. “Hoe doe ik het?” is te vaag. “Hoe ervaar je mijn aansturing in vergaderingen?” vraagt om bruikbare input.

En belangrijker: reageer niet defensief. Hoor de feedback, bedank ervoor, en neem het mee. De eerste reactie is vaak defensief. Dat is normaal. Maar laat dat niet de laatste reactie zijn.

Leiderschapsontwikkeling en zelfreflectie

Naast feedback is zelfreflectie essentieel voor leiderschapsontwikkeling. Neem aan het einde van elke dag even de tijd om te reflecteren:

• Wat ging goed vandaag als leider?
• Wat kon beter?
• Wat leerde ik over mezelf?
• Wat deed ik dat ik de volgende keer anders zou doen?

Deze vragen klinken simpel, maar als je ze dagelijks stelt, leidt het tot groei. Het is een simpele maar krachtige gewoonte.

In mijn werk maak ik wekelijks tijd voor reflectie. Dit helpt me om patronen te herkennen en te groeien. Het is geen luxe, het is onderdeel van mijn werk als leider.

Leiderschapsontwikkeling door uitdaging

GROEI gebeurt niet in je comfortzone. Het gebeurt net daarbuiten, in uitdagende situaties waar je nieuwe vaardigheden moet ontwikkelen.

Zoek actief uitdagingen op. Neem projecten aan die je bang maken. Stel jezelf bloot aan situaties waar je niet volledig controle hebt. Dit is waar leiderschapsontwikkeling plaatsvindt.

Wat ik heb geleerd: de beste leiders die ik ken zijn degenen die nog steeds uitdagingen opzoeken. Ze zijn niet bang om fouten te maken. Ze zien fouten als leermoment.

Leiderschapsontwikkeling in de praktijk

Hoe ziet leiderschapsontwikkeling er concreet uit? Hier is wat ik adviseer:

1. Vind een leiderschapskompas. Wat zijn je kernwaarden als leider? Waar sta je voor? Dit kompas helpt bij moeilijke beslissingen.

2. Bouw een leiderschapsnetwerk. Omring jezelf met andere leiders. Dit kunnen formele mentoren zijn, maar ook collega-managers waar je mee kunt sparren.

3. Lees en leer blijvend. Boeken, artikelen, podcasts over leiderschap. Dit hoeft niet veel tijd te kosten, maar het houdt je scherp.

4. Oefen buiten je comfortzone. Zoek situaties waar je nieuwe dingen moet proberen. Dit kan in je werk, maar ook privé.

5. Celebrate groei, niet perfectie. Leiderschapsontwikkeling is een reis, geen bestemming. Waardeer de stappen die je zet.

Leiderschapsontwikkeling en je team

Als manager ontwikkel je niet alleen jezelf, maar ook je team. Leiderschapsontwikkeling gaat ook over het creëren van een omgeving waarin anderen kunnen groeien.

Dit betekent: delegeren, feedback geven, kansen bieden, en fouten toestaan. Hoe meer je investeert in de groei van je teamleden, hoe sterker je team wordt.

Wat ik heb gemerkt: teams waar leiders investeren in leiderschapsontwikkeling van hun leden zijn teams die beter presteren en langer samenblijven.

De rol van fouten in leiderschapsontwikkeling

Fouten zijn onvermijdelijk in leiderschapsontwikkeling. De vraag is niet of je fouten maakt, maar hoe je ermee omgaat. Fouten die worden erkend en geleerd van, worden waardevolle leermomenten.

Wat ik heb geleerd: de ergste fouten die ik heb gemaakt, hebben me de meeste geleerd. Niet ondanks de fout, maar dankzij de reflectie achteraf.

Als manager is het belangrijk om een cultuur te creëren waarin fouten bespreekbaar zijn. Teams die fouten kunnen bespreken, leren sneller en zijn innovatiever.

Leiderschapsontwikkeling en emotie-intelligentie

Een belangrijk onderdeel van leiderschapsontwikkeling is emotie-intelligentie (EQ). Dit is het vermogen om je eigen emoties en die van anderen te herkennen en te managen.

Onderzoek toont aan dat leiders met hoge EQ beter presteren dan leiders met alleen hoge intelligentie (IQ). EQ kun je ontwikkelen, net als andere leiderschapsvaardigheden.

Wat ik heb gemerkt: emotie-intelligentie helpt bij het omgaan met moeilijke gesprekken, het begrijpen van teamdynamiek, en het maken van beslissingen die mensen meenemen.

Blijvende leiderschapsontwikkeling

Leiderschapsontwikkeling is geen eenmalige training maar een doorlopend proces. De beste leiders die ik ken, zijn altijd bezig met leren en groeien.

Dit vraagt om een houding van nieuwsgierigheid en openheid. Wie denkt dat hij alles al weet, stopt met groeien. Wie weet dat er nog veel te leren valt, blijft zich ontwikkelen.

Wil je meer lezen over leiderschap en management? Lees dan mijn blogs over managen van stress en persoonlijk leiderschap.

Voor meer informatie over leiderschapsontwikkeling en management, bezoek de zakelijk leiderschap themapagina of neem contact op voor persoonlijk advies.

Bronnen bij dit artikel:
Kouzes, J.M. & Posner, B.Z. (2017). The Leadership Challenge. Wiley.
Coyle, D. (2018). The Culture Code. Bantam.

Dit artikel valt onder: Management

De inhoud van deze blog is gebaseerd op onderzoek, praktijkervaring en persoonlijke inzichten. Genoemde auteurs en onderzoeken worden aangehaald als inspiratiebron of illustratie. Alle niet-gemarkeerde inhoud vertegenwoordigt de visie en ervaring van Sertel Ortac.