In een crisis is informatie altijd onvolledig. Je weet nooit alles wat je wilt weten, en de tijd om het uit te zoeken is er niet. Toch moet je beslissingen nemen, vaak snel, vaak met grote gevolgen. Dit is misschien wel de zwaarste kant van leiderschap.
Dit artikel gaat over: Crisis & De-escalatie
Crisisleiderschap vraagt om andere vaardigheden dan normaal leiderschap. In eennormale situatie kun jeplannen, overleggen, besluiten uitstellen tot je meer informatie hebt. In een crisis gaat dat niet. Daar moet je kunnen handelen met incomplete informatie, onder tijdspanning, met de wetenschap dat elke keuze gevolgen heeft.
Kenmerken Van Goed Crisisleiderschap
Goede crisisleiders onderscheiden zich door een paar specifieke eigenschappen. Ten eerste: ze accepteren de onzekerheid. Ze weten dat ze niet alles weten en dat hun beslissingen onvolledig zullen zijn. Ten tweede: ze durven beslissingen te nemen ondanks die onzekerheid. Ze wachten niet tot ze honderd procent zekerheid hebben because die tijd er niet is. Ten derde: ze leren snel. Ze passen hun aanpak aan wanneer nieuwe informatie beschikbaar komt.
Wat ik in de praktijk leerde: de ergste crises zijn niet de grote Explosies maar de kleine die langdurig zijn. Een langdurige noodsituatie waar je piketdienst heb, zaam die urenlang door kan gaan. Dan is het zaak om je energie te verdelen, niet alles zelf te willen doen, en te switchen tussen concentratie en rust afhankelijk van wat de situatie vraagt.
Communicatie Onder Druk
In een crisis is communicatie nog belangrijker dan normaal. Mensen hebben informatie nodig, ook al is die informatie onvolledig of onzeker. Wat niet helpt is stilzwijgen of ambigüiteit. Mensen vullen stiltes in met hun eigen angsten, en die angsten zijn vaak erger dan de realiteit. Zoals ik altijd tegen mijn team zei: liever een eerlijk “ik weet het nog niet” dan een valse geruststelling.
Bovendien moet je als leider het team laten zien dat je het overzicht hebt, ook al heb je het misschien niet. Dit is geen lying maar framing. Je geeft mensen richting in plaats van paniek. Je helpt ze om hun energie te richten op wat ze wel kunnen doen in plaats van wat ze niet weten.
In Mijn Werk
De leerarde momenten kwamen vaak achteraf. Wanneer een crisis voorbij was, kon ik reflecteren: wat ging er goed, wat ging er mis, wat zou ik de volgende keer anders doen? Deze reflectie was cruciaal voor mijn ontwikkeling als crisisleider. Elke crisis was een leermoment, ook de momenten dat ik het gevoel had dat ik faalde. Especially those moments eigenlijk.
Interne links
De-escalatie: waarom ‘nee’ zeggen soms het beste antwoord is
Wat piketdienst écht betekent: meer dan bereikbaar zijn
Wat piketdienst echt betekent: crisis, onderhandelen en jezelf
Dit artikel valt onder: Crisis & De-escalatie
Crisiscommunicatie: Informatie Delen Onder Druk
In een crisis is goede communicatie van levensbelang. Mensen hebben informatie nodig, ook al is die informatie onvolledig. Wat niet helpt is stilzwijgen of ambigüiteit — mensen vullen stiltes in met hun eigen angsten, en die angsten zijn vaak erger dan de realiteit. Eerlijke communicatie, zelfs wanneer die “ik weet het nog niet” luidt, is beter dan valse geruststelling.
Bovendien moet je als leider het team laten zien dat je het overzicht hebt, ook al heb je het misschien niet. Dit is geen misleiding maar een manier om mensen richting te geven in plaats van paniek. Je helpt ze om hun energie te richten op wat ze wel kunnen doen in plaats van wat ze niet weten. Deze framing is essentieel voor effectief crisismanagement.
Bronnen bij dit artikel:
Mitroff, I., 2004. Crisis Leadership. John Wiley & Sons.
Boin, A. et al., 2005. The Politics of Crisis Management. Cambridge University Press.
Pearson, C. & Clair, J., 1998. Reframing Crisis Management. Academy of Management Review.
De inhoud van deze blog is gebaseerd op onderzoek, praktijkervaring en persoonlijke inzichten. Genoemde auteurs en onderzoeken worden aangehaald als inspiratiebron of illustratie. Alle niet-gemarkeerde inhoud vertegenwoordigt de visie en ervaring van Sertel Ortac.
Vond je dit nuttig? Volg me op LinkedIn voor meer inzichten.
Volg op LinkedIn