Het is drie uur ’s nachts. Ik krijg een belletje: er is een situatie die niet kan wachten. Binnen een uur moet ik een beslissing hebben genomen. Tijd voor overleg is er niet. Ik heb alleen de informatie die ik nu heb.
Dit is leiderschap onder druk. Snel beslissen, met incomplete informatie, met de kennis dat elke beslissing consequenties heeft. Hoe ik dat doe? Dat is wat ik vandaag deel.
Dit artikel gaat over: Leiderschap onder Druk
De Uitdaging van Snel Beslissen
Er zijn twee valkuilen bij beslissingen onder druk:
Valkuil 1: Te snel beslissen.
Je pakt de eerste oplossing die voor de hand ligt, zonder de consequenties te overwegen. Dit leidt tot fouten die je later moet herstellen.
Valkuil 2: Te lang wachten.
Je verzamelt meer informatie, je overlegt met meer partijen, je probeert alle hoeken te dekken. Ondertussen tikt de klok door.
De kunst is om ergens in het midden te landen: snel genoeg om de situatie te kunnen sturen, maar met genoeg overweging om de belangrijke dingen mee te nemen.
Mijn Aanpak: De 70-Procent Regel
Ik hanteer een vuistregel: als ik 70 procent van de informatie heb die ik nodig heb, dan ga ik. De overige 30 procent kan ik niet verzamelen zonder de situatie te laten escaleren.
Wat ik bedoel met 70 procent: ik heb de kern van wat ik moet weten. Ik weet wat het probleem is, wat de opties zijn, en wat de meest waarschijnlijke consequenties zijn van elke optie.
De 30 procent die ontbreekt, zijn de details. Details die soms belangrijk zijn, maar die onder druk niet altijd bepalend zijn voor de uitkomst.
Wat Ik Doe Om Snel Te Kunnen Beslissen
1. Ik bereid me voor.
Veel beslissingen onder druk zijn geen verrassing als je goed kijkt. Ik heb protocollen, ik heb nagedacht over scenario’s, ik heb een netwerk dat ik kan raadplegen.
2. Ik filter informatie.
Niet alle informatie is gelijk. Ik focus me op de informatie die echt relevant is voor de beslissing. De rest laat ik voor wat het is.
3. Ik accepteer onzekerheid.
Onder druk is er altijd onzekerheid. Je kunt nooit alle informatie hebben. Ik heb geleerd om daarmee te werken, in plaats van ertegen te vechten.
4. Ik neem verantwoordelijkheid.
Een beslissing nemen betekent ook dat je de verantwoordelijkheid neemt voor de uitkomst. Ook als het misgaat. Dit helpt om beslissingen niet uit de weg te gaan.
Een Praktijkvoorbeeld
Ik had te maken met een situatie waarbij een bewoner acuut moest worden verplaatst. Er waren meerdere opties, elk met voor- en nadelen. Overleg zou uren kosten.
Ik had de basisinformatie: de urgentie, de beschikbare plekken, de medische behoeften. Wat ik niet had: de exacte toestemming van alle betrokken partijen, de details van de ontvangende locatie.
Op basis van 70 procent van de informatie heb ik besloten. De verplaatsing is doorgegaan. Achteraf bleek de ontvangende locatie wat minder goed voorbereid dan ik had gehoopt. Maar de bewoner was veilig, en dat was het belangrijkste.
De les: soms is niet-perfect de beste beslissing die je kunt nemen. Wachten op perfectie is geen optie.
Lees ook: Crisis & Humanitair voor meer over leiderschap onder druk, of over leiden in crisistijd.
Wat Ik Heb Geleerd
1. Snelheid en kwaliteit zijn te combineren.
Je hoeft niet te kiezen tussen snel en goed. Met de juiste voorbereiding kun je snel en goede beslissingen nemen.
2. De 70-procentregel is een richtlijn, geen wet.
Soms heb je meer nodig, soms is minder genoeg. Het gaat erom dat je bewust nadenkt over welke informatie je echt nodig hebt.
3. Fouten maken hoort erbij.
Niet elke beslissing zal goed uitpakken. Dat is oké. Je leert van fouten, en je volgende beslissing wordt er beter van.
4. Verantwoordelijkheid nemen is cruciaal.
Leiderschap betekent niet dat je het altijd goed doet. Het betekent dat je de verantwoordelijkheid neemt voor wat je doet, goed of fout.
Het Belang Van Emotionele Weerbaarheid
Beslissingen onder druk raakt je. Elke beslissing die je neemt, draag je met je mee. De vraag is niet of je geraakt wordt — dat word je — maar hoe je daarmee omgaat.
Wat ik doe om emotioneel weerbaar te blijven:
1. Ik acknowledge de druk.
Ik geef mezelf toestemming om het zwaar te hebben. Dat is oké. Het is zwaar werk.
2. Ik neem pauzes.
Na een intensieve periode neem ik bewust rust. Even niet denken aan het werk, even niet bezig zijn met de problemen.
3. Ik praat erover.
Met collega’s, met mijn netwerk, met mensen die begrijpen wat het werk inhoudt. Dit helpt om dingen te verwerken.
4. Ik vier successen.
Ook kleine overwinningen verdienen erkenning. Dit helpt om de balans te bewaren tussen wat zwaar is en wat positief is.
Emotionele weerbaarheid is geen luxe. Het is een voorwaarde om goed te kunnen blijven functioneren onder druk.
Concreet: Dit Neem Je Mee
Gebruik de 70-procentregel. Als je de kerninformatie hebt, ga dan. Wachten op perfectie is geen optie onder druk.
Filter informatie. Niet alles is relevant. Focus op wat echt belangrijk is voor de beslissing.
Accepteer onzekerheid. Onder druk is er altijd onzekerheid. Leer ermee te werken.
Neem verantwoordelijkheid. Een beslissing nemen betekent ook de consequenties dragen. Dat hoort bij leiderschap.
In mijn werk als coördinator neem ik elke dag beslissingen. Soms zijn ze goed, soms zijn ze minder goed. Maar ik neem ze, en ik leer ervan. Dat is wat leiderschap onder druk van je vraagt.
Wie herkent dit?
Bronnen bij dit artikel:
Kahneman, D. (2011). Thinking, Fast and Slow. Farrar, Straus and Giroux.
De inhoud van deze blog is gebaseerd op onderzoek, praktijkervaring en persoonlijke inzichten. Genoemde auteurs en onderzoeken worden aangehaald als inspiratiebron of illustratie. Alle niet-gemarkeerde inhoud vertegenwoordigt de visie en ervaring van Sertel Ortac.
Dit artikel valt onder: Crisis & Humanitair > Leiderschap onder Druk
Vond je dit nuttig? Volg me op LinkedIn voor meer inzichten.
Volg op LinkedIn