Emotieregulatie in teams: hoe je met elkaars emoties omgaat

Dit artikel gaat over: Emoties & Regulatie

Het team is gefrustreerd. De deadline werd niet gehaald, de sfeer is gespannen, en niemand durft het onderwerp aan te roeren. Intussen bubble de frustratie onder de oppervlakte en kan het elk moment exploderen.

Dit is de realiteit van emoties in teams. Ze zijn er altijd – of je ze nu benoemt of niet.

Wat is emotieregulatie in teams?

Emotieregulatie in teams is het vermogen van een groep om emoties bewust te beheren. Niet om ze te onderdrukken of te negeren, maar om ze constructief te gebruiken.

Individuele emotieregulatie gaat over hoe jijzelf omgaat met je emoties. Team-emotieregulatie gaat over hoe de groep gezamenlijk omgaat met de emoties die in de groep aanwezig zijn.

Dit is anders dan individueel, omdat emoties besmettelijk zijn. Hoe één persoon zich voelt, kan van invloed zijn op hoe anderen zich voelen. Groepsemoties zijn meer dan de som van individuele emoties.

Het emotionele klimaat

Elk team heeft een emotioneel klimaat – een sfeer die bepaalt welke emoties acceptabel zijn, hoe ermee omgegaan wordt, en welke expressie wordt aangemoedigd of ontmoedigd.

In sommige teams is het ok om verdriet te uiten. In andere teams wordt dat gezien als zwakte. Sommige teams waarderen passie en enthousiasme; andere zijn wantrouwig naar al te sterke expressies.

Dit emotionele klimaat wordt vaak bepaald door de leider. Niet door wat ze zeggen, maar door wat ze doen. Hoe ga jij om met je eigen emoties? Wat model je voor?

Waarom emoties in teams belangrijk zijn

Emoties zijn niet de vijand van prestatie – ze zijn er onderdeel van. Onderzoek toont dat teams die emoties mogen uiten en ervaren, beter presteren dan teams die emoties uit de weg gaan.

Dat komt omdat emoties informatie geven. Frustratie kan betekenen dat er iets niet werkt. Angst kan wijzen op een onderschat risico. En enthousiasme kan aangeven waar de energie in het team zit.

Teams die emoties negeren, missen deze informatie. En ze lopen het risico dat emoties zich ophopen tot ze exploderen.

Uitdagende emoties in teams

Sommige emoties zijn makkelijker te benoemen dan andere. Positieve emoties zoals enthousiasme en vreugde zijn over het algemeen welcome. Moeilijke emoties zoals angst, verdriet, en woede zijn dat minder.

Maar het zijn precies die moeilijke emoties die aandacht verdienen. Ze wijzen immers ergens op.

Angst: Komt vaak voor bij veranderingen, onzekerheid, of hoge druk. Kan leiden tot vermijdingsgedrag of juist tot overcompensatie.

Frustratie: Vaak een teken van iets dat niet werkt – een proces, een relatie, een verwachting. Kan constructief worden gebruikt als de bron wordt geïdentificeerd.

Woede: Meteen naar woede gaan is zelden nuttig. Maar woede die een plek krijgt en begrepen wordt, kan wijzen op grenzen die zijn overschreden.

Verdriet: Wordt vaak vermeden in professionele settings. Maar verdriet hoort bij het leven – ook het werkende leven. Teamleden die verdriet ervaren, hebben ruimte nodig.

Strategieen voor emotieregulatie in teams

1. Normaliseer moeilijke emoties. Laat expliciet weten dat het ok is om alle emoties te ervaren en te uiten. Dit begint bij de leider die zelf emoties toont – op een gepaste manier.

2. Geef emoties een plek. Sommige teams hebben een vast moment waarop ze praten over hoe het gaat – niet alleen functioneel, maar ook emotioneel. Dit kan een kort ritueel zijn aan het begin of einde van een vergadering.

3. Benoem emoties in het nu. In plaats van te wachten tot emoties zijn geëscaleerd, benoem ze wanneer ze verschijnen. “Ik merk op dat de sfeer gespannen is. Hoe gaan we daarmee om?”

4. Gebruik de energie van emoties. Emoties zijn energie. In plaats van die energie te dempen, kun je hem richten. Frustratie over een proces kan leiden tot procesverbetering. Angst voor een risico kan leiden tot betere risicoanalyse.

5. Creëer een cultuur van feedback. Teams die regelmatig feedback geven, leren elkaars emotionele patronen kennen. Dit maakt het makkelijker om tijdig in te grijpen wanneer emoties hoog oplopen.

De rol van de leider

Als leider ben je de emotionele regulator van het team. Jouw vermogen om je eigen emoties te beheren is het belangrijkste gereedschap dat je hebt.

Daarnaast is het jouw rol om:

– Het emotionele klimaat te bewaken
– Ruimte te creëren voor alle emoties
– Emoties te helpen benoemen en te plaatsen
– De groep te helpen wanneer emoties escaleren
– Ervoor te zorgen dat niemand emotioneel alleen staat

Wanneer emoties escaleren

Soms helpen normale strategieën niet. Emoties kunnen escaleren tot een punt waarop het team niet meer productief kan functioneren. In dat geval:

1. Stop. Als de spanning te hoog is, stop dan met de vergadering of het gesprek. Niet om te stoppen met het onderwerp, maar om adem te rusten.

2. Benader individu groep. Als de groep emotioneel is geblokkeerd, praat dan één-op-één met betrokkenen. Dit kan helpen om de angel eruit te halen.

3. Haal professionele ondersteuning. Als emotiesstructureel het team-functioneren verstoren, overweeg dan externe begeleiding. Een teamcoach kan helpen waar jij als leider te dichtbij staat.

Tot slot

Emotieregulatie in teams is geen soft skill – het is een essentiëleteamvaardigheid. Teams die emoties slim beheren, presteren beter, zijn veerkrachtiger, en hebben minder last van burn-out.

Het begint ermee dat je als leider het goede voorbeeld geeft. Dat je zelf je emoties kent, ze kunt benoemen, en ze constructief gebruikt. En dat je ruimte creëert voor anderen om hetzelfde te doen.

En dat is uiteindelijk wat een echt hoog-presterend team doet: niet alleen slim zijn, maar ook emotioneel slim. Niet alleen resultaten behalen, maar ook de emoties daarbij erkennen.

Bronnen bij dit artikel:
Goot, T.A. & Robinson, M.D. (2019). Emotional Regulation in Teams. Organizational Psychology Review.
Eliot, A. (2018). Emotional Intelligence in Team Dynamics. Harvard Business Review.

De inhoud van deze blog is gebaseerd op onderzoek, praktijkervaring en persoonlijke inzichten. Genoemde auteurs en onderzoeken worden aangehaald als inspiratiebron of illustratie. Alle niet-gemarkeerde inhoud vertegenwoordigt de visie en ervaring van Sertel Ortac.