Strategie Is Geen Plan Maar Een Kompas: Hoe Je Koers Bepaalt

Dit artikel gaat over: Strategie

Zakelijk Leiderschap gaat over hoe je strategie ontwikkelt en uitvoert.

Ik heb een strategie voor de locatie. Of ik dacht dat dat te hebben. We hadden doelen gesteld, plannen gemaakt, vergaderingen belegd. En toch kwamen we niet verder. Wat was het probleem?

Het probleem was dat we een plan hadden, maar geen strategie. Een plan beschrijft wat we gaan doen. Een strategie beschrijft waarom we iets doen, hoe we beslissen wat we doen, en hoe we ons aanpassen als de situatie verandert. En dat is een wereld van verschil.

Wil je meer weten over strategie? Lees dan ook:

• Strategie Is Geen Plan Maar Een Positie: Hoe Je Koers Bepaalt
• Strategie Ontwikkelen In Onzekere Tijden: Leidinggeven Zonder Garantie
• Van Strategie Naar Uitvoering: Waarom De Meeste Strategieen Falen

Wat is strategie eigenlijk?

Strategie is het vermogen om keuzes te maken over hoe je je doelen bereikt, gegeven de beperkingen en mogelijkheden die je hebt. Het gaat niet om het hebben van een perfect plan, maar om het hebben van een koers die je kunt aanpassen.

Een goede strategie rust op een paar pilaren. Ten eerste: een duidelijke visie. Waar willen we naartoe? Wat is het eindbeeld? Dit geeft richting aan alle volgende keuzes. Ten tweede: inzicht in de omgeving. Wat speelt er om ons heen? Wat zijn kansen, wat zijn bedreigingen? Ten derde: de bereidheid om keuzes te maken. Strategie gaat over zeggen wat je niet doet, niet alleen over wat je wel doet.

Wat ik herken in mijn werk

Ik heb meegemaakt dat strategieën niet werkten omdat ze te star waren. We hadden een plan gemaakt voor een situatie die allang was veranderd tegen de tijd dat we het plan af hadden. En ik heb meegemaakt dat strategieën wel werkten omdat ze waren gebaseerd op principes in plaats van starre plannen.

Bij een locatie die niet goed liep, hadden we een lange lijst met acties. Maar er was geen duidelijke koers, geen prioritering, geen manier om te bepalen wat echt belangrijk was. En dus deden we alles half, en bereikten we niets.

Bij een locatie die wel goed liep, hadden we een duidelijke koers. We wisten wat we probeerden te bereiken, en we wisten hoe we besloten wat we als eerst deden. En toen de situatie veranderde, pasten we onze koers aan, niet ons einddoel.

Strategie in onzekere tijden

In onzekere tijden is strategie des te belangrijker. Niet omdat je dan beter kunt plannen, maar omdat je beter kunt navigeren. Je hebt een kompas nodig dat je de richting wijst, ook al kun je de route niet van tevoren zien.

Dit kompas bestaat uit een paar dingen. Je kernwaarden: wat is niet-onderhandelbaar? Je lange-termijn doelen: wat wil je bereiken ongeacht de tijdelijke omstandigheden? Je principes voor besluitvorming: hoe ga je om met onzekerheid?

Strategie in onzekere tijden betekent niet meer plans maken. Het betekent vaker bijsturen, vaker checken of de koers nog klopt, vaker praten over wat er speelt. Het is een andere manier van werken, dieaanpassingsvermogen vraagt in plaats van stabiliteit.

Wat ik heb geleerd

Ik heb geleerd dat strategie niet een document is dat je maakt en in de kast legt. Het is een doorlopend gesprek over richting en prioriteiten. En dat gesprek moet steeds opnieuw gevoerd worden, omdat de wereld verandert.

Van strategie naar uitvoering

De beste strategie is niets waard als hij niet wordt uitgevoerd. En de overgang van strategie naar uitvoering is vaak where things go wrong. Niet omdat mensen niet willen, maar omdat de vertaling lastig is.

Wat helpt is de strategie concreet maken in gedrag. Niet “we willen betere communicatie” maar “we hebben wekelijkse teamoverleggen waar we open feedback geven”. Door strategie te vertalen in concreet gedrag, maak je het uitvoerbaar.

Ook helpt het om te focussen op een ding tegelijk. Strategie gaat over keuzes maken. En die keuzes betekenen dat je sommige dingen niet doet. Als je alles tegelijk wilt doen, dan doe je uiteindelijk niets goed.

Wat ik heb meegemaakt

Ik heb meegemaakt dat strategieën ambitious waren, maar niet werden uitgevoerd. Omdat ze te veel vroegen, omdat ze niet prioriteerden, omdat ze geen oog hadden voor wat het team aankon. En ik heb meegemaakt dat strategieën werden uitgevoerd omdat ze behapbaar waren, omdat ze werden vertaald in concrete stappen, omdat ze werden gevolgd door het management.

Strategie en leiderschap

Strategie en leiderschap zijn onlosmakelijk verbonden. Leiders zijn degenen die de koers bepalen, die de keuzes maken, die het team meenemen in de richting. Zonder leiderschap wordt strategie een document zonder leven.

Maar leiderschap betekent niet dat je alle strategische beslissingen alleen maakt. Het betekent dat je de ruimte creëert voor strategisch denken in je hele team. Dat je mensen uitnodigt om na te denken over richting, dat je ideeen verzamelt, dat je gezamenlijk beslist.

Dit is waarom strategie een teamsport is. De beste strategieen komen niet uit de koker van één persoon, maar worden ontwikkeld door mensen die samen nadenken over wat er nodig is en hoe dat te bereiken.

Wil je werken aan je strategische denken? Neem contact op voor begeleiding bij strategieontwikkeling.

Tot slot

Strategie is geen luxe. Het is noodzakelijk voor iedereen die resultaten wil behalen die ertoe doen. Niet een document om trots op te zijn, maar een kompas om mee te navigeren.

De volgende keer dat je merkt dat je aan het rennen bent zonder richting, stop dan en vraag jezelf af: wat is eigenlijk onze strategie? Waar gaan we naartoe? En hoe bepalen we wat we nu doen? Dit is het begin van strategisch leiderschap.

Bronnen bij dit artikel:
Porter, M. E. (1996). What Is Strategy? Harvard Business Review.
Rumelt, R. (2011). Good Strategy Bad Strategy: The Difference and Why It Matters. Crown Business.

De inhoud van deze blog is gebaseerd op onderzoek, praktijkervaring en persoonlijke inzichten. Genoemde auteurs en onderzoeken worden aangehaald als inspiratiebron of illustratie. Alle niet-gemarkeerde inhoud vertegenwoordigt de visie en ervaring van Sertel Ortac.

Dit artikel valt onder: Strategie