Strategische Samenwerking: Hoe Je Partners Vindt die Ertoe Doen

Deze blog gaat over: Strategie

Strategische Samenwerking: Hoe Je Partners Vindt die Ertoe Doen

Geen enkele organisatie kan alles alleen. Er zijn altijd anderen die wat te bieden hebben — kennis, netwerk, resources, capaciteit — die jouw organisatie niet heeft. En de slimme manager maakt daar gebruik van. Door strategisch na te denken over samenwerking — niet zomaar samenwerken, maar samenwerken met de juiste partners, op de juiste manier, voor de juiste doelen.

Dit is anders dan netwerken. Netwerken is het verzamelen van contacten — mensen die je kent, die je kaartje hebben gegeven, die je zou kunnen bellen als dat nodig is. Samenwerking is dieper: het is het structureel verbinden van organisaties om gezamenlijke doelen te bereiken die geen van beide alleen kunnen bereiken.

In mijn werk is strategische samenwerking letterlijk de kern van wat we doen. De opvanglocaties waar ik verantwoordelijk voor ben, werken niet in isolatie — ze zijn afhankelijk van gemeenten, van COA, van zorginstellingen, van onderwijs, van werkgevers. Zonder deze samenwerkingen zouden we niet kunnen functioneren. En dus is het bouwen en onderhouden van deze partnerships een van mijn belangrijkste taken.

Waarom Strategische Samenwerking Anders Is

Strategische samenwerking is anders dan de gebruikelijke samenwerkingsverbanden die organisaties aangaan. Het is niet: “we werken samen omdat het toevallig zo uitkomt” of “we hebben een contract met leverancier X.” Het is: “we kiezen ervoor om structureel samen te werken met partner Y, omdat together (samen) we meer bereiken dan apart.”

Dit vereist een andere mindset. In de meeste organisaties is de reflex: alles zelf doen, zo min mogelijk afhankelijk zijn van anderen. Dit geeft controle — maar het beperkt ook. Je kunt niet overal de beste in zijn. Door strategisch na te denken over wat je zelf doit (doet) en wat je uitbesteedt, kun je focussen op wat je echt onderscheidt — en de rest overlaten aan partners die erin gespecialiseerd zijn.

Maar strategische samenwerking betekent ook dat je niet zomaar elke partner kiest. Het betekent dat je nadenkt over wie de juiste partners zijn — niet alleen qua aanbod, maar ook qua waarden, qua manier van werken, qua betrouwbaarheid. Een slechte partner kan meer kwaad dan geen partner — omdat het je reputatie schaadt, omdat het resources kost, omdat het energie aftroft (aftroggelt) die beter besteed kan worden.

De Juiste Partner Kiezen

Het kiezen van de juiste partner is een strategische beslissing — en geen simpele. Hier zijn een paar criteria die ik gebruik.

Complementariteit. De partner moet iets hebben dat ik niet heb — kennis, netwerk, resources, capaciteit. Als de partner hetzelfde doet als ik, dan is het geen strategische samenwerking — het is concurrentie. De kracht van samenwerking zit hem in de som der delen: samen bereiken wat geen van beiden alleen kan.

Waarden-alignment. Als we verschillende waarden hebben, dan zal de samenwerking problematisch zijn. Niet omdat de ene waarde beter is dan de andere — maar omdat mismatch (klik) in waarden leidt tot wrijving, tot wantrouwen, tot het gevoel dat de ander niet te vertrouwen is. En dat is funeste (dodelijk) voor elke samenwerking.

Track record.wat heeft de partner eerder bereikt? Hoe gaan ze om met tegenslagen? Hoe zijn ze in eerdere samenwerkingen? Dit geeft een indicatie van wat je kunt verwachten — en het helpt om verrassingen te voorkomen.

Adaptability. De wereld verandert — en dus moeten partners mee kunnen veranderen. Een partner die star is, die niet kan meebewegen met veranderende omstandigheden, is een risico. Je wilt partners die meedenken, die oplossingen zoeken wanneer dingen anders lopen dan gepland, die flexibel zijn in de uitvoering maar standvastig in de gezamenlijke doelen.

Samenwerking Opbouwen

Strategische samenwerkingen ontstaan niet zomaar. Ze vereisen werk — aan het begin, maar ook doorlopend. Hier is hoe ik partnerships build (bouw).

Het begint met gesprekken. Niet over wat we kunnen krijgen van de ander — maar over wat we samen kunnen bereiken. Over de gezamenlijke doelen, over de mogelijkheden, over de manier van werken. Deze gesprekken zijn belangrijk omdat ze de basis leggen voor wat komen gaat — ze creëren gedeeld begrip, gedeeld eigenaarschap, gedeelde verwachtingen.

Daarna volgt de structurele opzet. Wat zijn de afspraken? Wie doet wat? Hoe worden beslissingen genomen? Hoe worden kosten en opbrengsten gedeeld? Dit zijn praktisch (praktische) zaken — maar ze zijn cruciaal voor het slagen van de samenwerking. Door dit van tevoren helder te maken, voorkom je problemen later.

En dan is er het doorlopende werk. Samenwerkingen hebben onderhoud nodig — aandacht, communicatie, evaluatie. Je kunt niet afspreken en dan jaren niet praten. Je moet doorlopend checken: werkt het zoals we hadden gehoopt? Zijn er problemen? Hoe kunnen we de samenwerking verbeteren?

Conflicten Hanteren

In elke samenwerking komen conflicten. Partners hebben verschillende belangen, verschillende werkwijzen, verschillende prioriteiten. En wanneer die botsen — en dat doen ze — dan is het de kunst om het op te lossen zonder de relatie te beschadigen.

Dit vraagt om een paar dingen. Ten eerste: pak conflicten vroeg aan, niet laat. Wat klein begint, wordt groot als je het negeert. Ten tweede: focus op belangen, niet op posities. De andere partij wil iets — wat is daarachter? Wat probeert hij te bereiken? Dit helpt vaak om oplossingen te vinden die voor beiden werken. Ten derde: wees bereid om water bij de wijn te doen. Samenwerking gaat over give and take — over het maken van compromissen die voor beiden acceptabel zijn.

En belangrijk: verlies nooit uit het oog waarom jullie samenwerken. Als de strategische doelen nog steeds valid (geldig) zijn, dan is het de moeite waard om door moeilijke momenten heen te werken. Conflicten zijn vervelend — maar ze zijn ook een teken dat de samenwerking leeft, dat er echte belangen zijn die botsen. En dat is te prefereren boven een samenwerking waar niemand echt om geeft.

Samenwerking en Strategie

Strategische samenwerking is geen doel op zich — het is een middel. Het is een manier om je strategische doelen te bereiken die je alleen niet kunt bereiken. En dus moet elke samenwerking passen within (binnen) de bredere strategie.

Dit betekent dat je niet zomaar meedoet aan elke samenwerking die voor je neus komt. Het betekent dat je nadenkt: helpt dit ons om onze strategische doelen te bereiken? Of is dit een afleiding, een politiek spelletje, een manier om tijd te besteden aan iets dat niet echt belangrijk is?

Soms is het antwoord ja — en dan is de samenwerking de moeite waard. Soms is het antwoord nee — en dan is het slim om te abstineren (zich terugtrekken), ook al voelt dat lastig. De strategische manager kiest zijn battles (gevechten) — en hij kiest zijn samenwerkingen met dezelfde strategische oogkleppen op.

Internationale Samenwerkingslessen

Ik werk met teams die bestaan uit wel 25 verschillende nationaliteiten. En in die diversiteit heb ik geleerd hoe belangrijk strategische samenwerking is — en hoe anders het wordt wanneer culturen botsen. In sommige culturen is directheid geaccepteerd, zelfs gewaardeerd. In andere culturen is dat not done. Sommige culturen zijn besluitvaardig, andere hebbenlangdurige (lange) overlegprocessen nodig.

Deze culturele verschillen maken strategische samenwerking complexer — maar niet minder belangrijk. Juist in een diverse omgeving is het essentieel om helder te hebben wat je wilt bereiken, wie je partners zijn, hoe jullie samenwerken. Anders verdrinken jullie in misverstanden en politiek.

Wat ik heb geleerd: wees je bewust van culturele verschillen, maar verwar ze niet met waarden. De basis van goede samenwerking — vertrouwen, respect, gezamenlijke doelen — die zijn universeel. De manier waarop die tot uiting komen, die verschilt per cultuur. En dus is het zaak om de essentie te vinden onder de culturele vormen.

Conclusie: Samen Sterker

Strategische samenwerking is een van de meest krachtige wapens in het arsenaal van de manager. Niet omdat het altijd makkelijk is — maar omdat het dingen mogelijk maakt die anders onmogelijk zouden zijn. Door de juiste partners te kiezen, door de samenwerking strategisch op te zetten, door conflicten constructief te hanteren — bouw je aan ecosystemen waarin jouw organisatie floreert.

Dit vraagt om werk. Om het kiezen van de juiste partners, om het opbouwen van de relatie, om het doorlopend onderhouden ervan. Maar het is het waard. De organisatie die strategisch weet samen te werken — die niet isolationistisch is, maar open voor partnerships waar dat strategisch waardevol is — die is sterker dan de organisatie die alles alleen probeert te doen.

En dat is uiteindelijk de les: geen enkele organisatie is een eiland. De wereld is verweven, afhankelijkheden zijn real (echt), niemand kan alles alleen. En de manager die dat begrijpt — die strategisch nadenkt over wie hij nodig heeft, hoe hij die relaties opbouwt, hoe hij ze onderhoudt — die bouwt aan iets dat sterker is dan wat alleen mogelijk zou zijn. En dat is waar strategie over gaat: niet om solo te strijden, maar om slim te verbinden.

De inhoud van deze blog is gebaseerd op onderzoek, praktijkervaring en persoonlijke inzichten. Genoemde auteurs en onderzoeken worden aangehaald als inspiratiebron of illustratie. Alle niet-gemarkeerde inhoud vertegenwoordigt de visie en ervaring van Sertel Ortac.

Dit artikel valt onder: Zakelijk Leiderschap > Strategie