Mijn team sturen als er geen handleiding is

“Waar is het protocol voor deze situatie?”

Dit is een vraag die ik vaak hoor. Van nieuwe collega’s, van partners, van mezelf soms. En het antwoord is altijd hetzelfde: er is geen protocol. Er is geen handleiding voor wat er voorligt.

Dat is eng. Het is ook bevrijdend.

Wat leiderschap zichtbaar maakt onder druk

Onder druk wordt leiderschap zichtbaar. Of het nu zichtbaar is als rust of als paniek — het is er. Je kunt niet je gezicht verbergen. Je kunt niet je stem verbergen. Je lichaamstaal vertelt alles.

Wat ik heb geleerd: ik adem. Letterlijk. Voordat ik reageer, adem ik. Dat geeft mijn brein de tijd om na te denken voor mijn amygdala het overneemt.

Dat klinkt simpel. Het is effectief. Die extra seconden maken het verschil tussen reageren en reflecteren.

Mijn team sturen als er geen handleiding is

Er is geen handleiding voor wat ik doe. Elke dag is anders. Elk team is anders. Elke situatie is anders. Hoe ik leiding geef zonder te weten wat er komen gaat? Door te vertrouwen op wat ik heb geleerd, niet op wat er staat geschreven.

Wat ik heb geleerd: teams zijn organismen, niet schema’s. Wat op papier werkt, werkt niet altijd in de praktijk. Wie een team wil sturen, moet weten wie erin zit. Wat hun krachten zijn. Wat hun kwetsbaarheden zijn. En daarop inspelen — niet op wat het schema zegt.

Op een van mijn locaties had ik een team waarvan ik wist dat het ‘s ochtends het beste werkte. Niet omdat het schema dat zei — maar omdat ik had gezien dat ‘s ochtends de energie het hoogst was. Dus ik plantte de moeilijke gesprekken ‘s ochtends. Dat werkte.

Drie dingen die ik heb geleerd over leidinggeven

⚡ Vertrouwen is sneller dan controle. Wie zijn team vertrouwt, krijgt meer dan wie zijn team controleert. Niet omdat mensen automatisch goed werk leveren — maar omdat vertrouwen een relatie creëert die controle niet kan maken.

Wat ik bedoel: wie zijn team inhaleert met rapportages envergaderingen, creëert overhead. Wie zijn team de ruimte geeft om te leveren, krijgt output zonder de administratie. Dat vraagt om vertrouwen dat niet altijd makkelijk is — vooral niet als je zelf pressure voelt van hogeren.

☕ Leiderschap is er voor het team, niet voor de leider. Wie leiding geeft om gezien te worden, faalt. Wie leiding geeft om het team te laten excelleren, slaagt. Het verschil zit in de intentie.

Wat ik dagelijks doe: ik vraag me af of wat ik doe het team helpt of mezelf helpt. Vaak is het allebei — dat is oké. Maar als het alleen mezelf helpt, dan is het de vraag of het moet gebeuren.

📈 Weerstand is informatie, niet obstakel. Weerstand komt altijd. Van collega’s, van bewoners, van het systeem. Van jezelf. Wat ik heb geleerd: weerstand is niet perse negatief. Het is vaak een teken dat er iets speelt dat aandacht nodig heeft. Luisteren naar weerstand leert je wat er echt aan de hand is.

Wie weerstand negeert, verliest informatie. Wie weerstand onderzoekt, wint inzicht.

Resilience: niet eenmalig maar dagelijks werk

Resilience is geen eigenschap die je hebt of niet hebt. Het is een practice. Iets dat je elke dag doet. Kleine keuzes die maken dat je kunt blijven staan.

Voor mij is het: beweging (hardlopen, fietsen), slaap, en eerlijkheid naar mezelf over hoe het gaat. Geen van die dingen is spectaculair. Maar ze werken.

Wat ik ook doe: aan het einde van elke dag vraag ik me af: wat ging er goed, wat kon beter, wat neem ik mee naar morgen? Dat hoeft geen officiële debrief te zijn. Het is gewoon even stilstaan bij wat je doet.

Dat ritueel helpt me om niet vast te roesten in wat er is gebeurd, maar om het te plaatsen. Zodat ik de volgende keer beter kan zijn.

Mijn les van vandaag

Leiderschap onder druk is geen eigenschap die je hebt. Het is een practice. lets dat je elke dag doet. Kleine keuzes die maken dat je kunt blijven staan — ook als alles om je heen valt.

Het begint met ademen. Dan kijken. Dan kiezen. En dat herhaal je, elke dag opnieuw, totdat het tweede natuur wordt.

Wie herkent dit?

Dit artikel valt onder: Leiderschap onder Druk (LD) — Crisis & Humanitair